AMP Nedir? Accelerated Mobile Pages Hâlâ Gerekli mi?

Telefonda bir habere tıkladığınızda sayfa neredeyse anında açılıyorsa ve adres çubuğunda küçük bir şimşek simgesi görüyorsanız, muhtemelen bir AMP sayfasındasınızdır. AMP yıllarca mobil SEO'nun en çok konuşulan konularından biri oldu; ama Google'ın yaklaşımı değiştikten sonra birçok site sahibi "AMP'yi kullanmaya devam etmeli miyim?" sorusunu sorar hale geldi. Bu yazıda AMP'nin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve bugün ne zaman anlamlı olduğunu anlatıyoruz.

AMP Nedir?

AMP (Accelerated Mobile Pages), mobil cihazlarda web sayfalarının çok hızlı yüklenmesi için Google'ın desteğiyle 2015'te duyurulan açık kaynaklı bir web sayfası çerçevesidir. AMP sayfaları, standart HTML'in kısıtlı ve optimize edilmiş bir sürümüyle yazılır; özel amp- etiketleri ve belirli kurallar içerir. Bu kurallar sayesinde sayfa, gereksiz ağır öğelerden arınır ve çok hızlı yüklenir.

Proje, o dönemde mobil web'in yavaşlığına yanıt olarak çıkmıştı. Haber siteleri ve blog'lar en çok benimseyen kesim oldu; çünkü AMP sayfaları arama sonuçlarında "Top Stories" (Öne Çıkan Haberler) karuselinde yer alabiliyordu.

AMP Nasıl Çalışır?

AMP'nin hızı üç temel mekanizmadan gelir: kısıtlamalar, özel bileşenler ve önbellek. Sayfa bu kurallar içinde yazıldığında tarayıcı çok az iş yapar:

• Kısıtlı HTML: Sayfa, <html amp> ile başlar ve yalnızca izin verilen etiketleri kullanır. Üçüncü taraf JavaScript'e büyük ölçüde izin verilmez.
• Satır içi CSS sınırı: Stiller tek bir <style amp-custom> bloğuna yazılır ve boyutu sınırlıdır.
• AMP bileşenleri: Görsel için amp-img, video için amp-video, reklam için amp-ad gibi özel etiketler kullanılır ve bunlar tembel yükleme (lazy loading) ile çalışır.
• AMP önbelleği: Google gibi sağlayıcılar AMP sayfalarını kendi önbellek sunucularında saklayıp önceden yükleyebilir; bu da neredeyse anlık açılış sağlar.
• Doğrulama: Her AMP sayfası bir doğrulayıcıdan geçer; kurallara uymayan sayfa AMP olarak sayılmaz.

AMP'nin Avantajları ve Dezavantajları

AMP hız konusunda gerçekten etkilidir ama bunun bir bedeli vardır. Karar vermeden önce iki tarafı birlikte değerlendirin:

Google AMP Kararını Değiştirdi mi?

Evet. Google, 2021'de sayfa deneyimi (Page Experience) güncellemesiyle birlikte Top Stories karuselinde yer almak için AMP'yi zorunlu olmaktan çıkardı. Bugün hem AMP hem AMP olmayan sayfalar bu alanlarda yer alabilir. Sıralama açısından belirleyici olan, sayfanın AMP olması değil, Core Web Vitals metriklerinin iyi olmasıdır. Yani AMP bir sıralama faktörü değildir; hızlı ve kullanıcı dostu her sayfa aynı değerlendirmeden geçer.

Core Web Vitals; en büyük içeriğin yüklenme süresi (LCP), etkileşime yanıt süresi (INP) ve görsel kararlılık (CLS) olmak üzere üç temel ölçümden oluşur. Bu metrikleri kendi sayfalarınızda iyileştirerek AMP olmadan da hızlı bir mobil deneyim sunabilirsiniz.

AMP mi, Normal Hızlı Sayfa mı? Karşılaştırma

AMP Olmadan Mobil Hızı Artırma Yolları

Çoğu site için AMP'ye geçmek yerine mevcut sayfaları optimize etmek daha sürdürülebilirdir. Şunları uygulayın:

• Görselleri WebP veya AVIF gibi modern formatlarda, ekran boyutuna uygun ölçülerde sunun. Formatlar için resim formatları rehberimize bakın.
• Ekranın ilk görünür kısmında olmayan görseller için tembel yüklemeyi (loading="lazy") kullanın.
• Kullanılmayan CSS ve JavaScript'i temizleyin; kritik CSS'i satır içine alın.
• Sayfa önbelleği, tarayıcı önbelleği ve CDN kullanın.
• Sunucu yanıt süresini (TTFB) düşürmek için güncel PHP sürümü ve hızlı depolama (NVMe/SSD) tercih edin.
• Web fontlarını sınırlı tutun ve font-display: swap ile yükleyin.
• Reklam ve takip kodlarını gerektiği kadar kullanın; her biri yüklemeyi yavaşlatır.

WordPress'te AMP'yi Kapatmak

Eskiden AMP eklentisi kurduysanız ve artık kullanmak istemiyorsanız önce eklentiyi devre dışı bırakıp silin. Ardından AMP sürümlerinin dizindeki karşılıklarını temizlemek için şunlara dikkat edin:

• AMP sayfaları (/amp/ ya da ?amp adresleri) için 301 yönlendirmesi ekleyerek eski adresleri normal sayfalara gönderin.
• Normal sayfalardaki rel="amphtml" bağlantısının kalmadığını kaynak kodda kontrol edin.
• Google Search Console'da AMP raporundaki hataları ve eski AMP URL'lerini izleyin.
• Sitemap'inizden AMP adreslerini çıkarın.

AMP Kullanmaya Devam Etmeli misiniz?

Haber ve yayıncılık gibi çok sayıda sayfayı hızlıca yayınlayan, tasarım özgürlüğüne ihtiyaç duymayan siteler için AMP hâlâ makul bir seçenek olabilir. Kurumsal siteler, e-ticaret ve kendi tasarımına önem veren bloglarda ise genellikle tek bir hızlı ve duyarlı (responsive) sayfa sürümü sürdürmek daha kolay ve daha esnektir. Karar verirken Search Console'daki Core Web Vitals raporunuza ve gerçek kullanıcı hız verisine bakın.

AMP Sayfasını Doğrulamak ve Test Etmek

AMP kullanıyorsanız sayfaların kurallara uyduğundan emin olmanız gerekir; geçersiz AMP sayfaları AMP olarak değerlendirilmez. Kontrol için şu yolları izleyebilirsiniz:

• Sayfanın adresinin sonuna #development=1 ekleyip tarayıcı konsolunda AMP doğrulama hatalarını okuyun.
• AMP doğrulama araçlarıyla ya da Google Search Console'daki AMP raporuyla hata ve uyarıları inceleyin.
• Normal sayfada rel="amphtml", AMP sayfasında da asıl sayfaya işaret eden rel="canonical" bağlantısının bulunduğunu doğrulayın.
• Yapılandırılmış veri ve analitik kodlarının AMP sürümünde de çalıştığını test edin.

Her sayfanın iki sürümü olduğu için içerik güncellendiğinde AMP sürümünün de eşzamanlı güncellendiğinden emin olun; tutarsızlık arama motorları için sorun yaratır.

Sık Sorulan Sorular

AMP bir sıralama faktörü müdür?

Hayır. Google, AMP'nin kendi başına bir sıralama avantajı sağlamadığını belirtmiştir. Sayfa deneyimi ve Core Web Vitals değerlendirilir; AMP olup olmaması belirleyici değildir.

AMP sayfaları normal sayfalardan hızlı mıdır?

Genellikle evet, çünkü kısıtlamalar sayfayı hafif tutar. Ancak iyi optimize edilmiş bir normal sayfa da aynı hıza ulaşabilir.

AMP'den normal sayfaya geçmek trafiğe zarar verir mi?

Doğru yapılırsa zarar vermez. AMP adreslerini 301 ile normal sayfalara yönlendirir ve sayfa hızını korursanız trafik büyük oranda aynı kalır. Geçişten sonra Search Console'u birkaç hafta takip edin.

AMP'yi hangi siteler hâlâ kullanıyor?

Özellikle haber ve içerik yayıncıları, mevcut AMP altyapılarını sürdürmeye devam edebiliyor. Yeni projelerde ise AMP yerine Core Web Vitals odaklı optimizasyon daha yaygın bir tercihtir.

AMP kullanmak için hosting'imde özel bir şey gerekir mi?

Hayır. AMP sayfaları normal bir web sunucusunda barındırılır; özel bir sunucu yazılımı gerekmez. Asıl gereken, AMP kurallarına uyan sayfa kodudur ve bunu WordPress'te bir eklenti ya da kendi şablonunuzla üretebilirsiniz.