Linux Sunucuda İlk Yapılması Gereken Güvenlik Ayarları

Linux sunucular, performans ve esneklik açısından güçlü olsa da varsayılan kurulumları genellikle tam güvenli değildir. Sunucu ilk kurulduğunda yapılacak doğru güvenlik yapılandırmaları; yetkisiz erişimleri engeller, veri kaybını önler ve sistemin uzun vadede stabil çalışmasını sağlar. Bu rehberde, Linux sunucu kurulumundan hemen sonra yapılması gereken temel güvenlik adımlarını detaylı ve anlaşılır şekilde bulabilirsiniz.

1. Root Kullanıcısını Doğrudan Erişime Kapatın

Linux sistemlerde en yüksek yetkiye sahip kullanıcı root hesabıdır. Varsayılan olarak root ile SSH bağlantısına izin verilmesi ciddi bir güvenlik riskidir çünkü saldırganlar ilk olarak root erişimini hedef alır.

Root erişimini kapatmak için SSH yapılandırma dosyasını düzenleyin:

nano /etc/ssh/sshd_config

Aşağıdaki satırı bulun ve değiştirin:

PermitRootLogin no

Ardından SSH servisini yeniden başlatın:

systemctl restart sshd

Bu işlemden sonra root ile direkt giriş engellenir. Yönetim işlemleri için sudo yetkili normal kullanıcı kullanmanız önerilir. Bu, brute force saldırılarına karşı önemli bir koruma sağlar.

2. Yeni Bir Sudo Yetkili Kullanıcı Oluşturun

Root erişimini kapattıktan sonra sistemi yönetmek için yeni bir kullanıcı oluşturmanız gerekir.

adduser yenikullanici
usermod -aG sudo yenikullanici

Bu kullanıcı artık sudo yetkisine sahip olacaktır. Günlük yönetim işlemlerini root yerine bu hesap üzerinden yapmak güvenlik açısından çok daha doğrudur.

3. SSH Portunu Değiştirin

Varsayılan SSH portu 22'dir ve tüm otomatik saldırı botları bu portu tarar. SSH portunu değiştirmek saldırıları tamamen engellemez ancak büyük ölçüde azaltır.

SSH config dosyasını açın:

nano /etc/ssh/sshd_config

Port satırını değiştirin:

Port 2222

Servisi yeniden başlatın:

systemctl restart sshd

Artık SSH bağlantısı:

ssh kullanici@ip -p 2222

şeklinde yapılacaktır.

4. Güçlü Şifre Politikası Uygulayın

Zayıf şifreler, sunucu güvenliğinin en büyük açıklarından biridir. Şifrelerin:

• En az 12 karakter
• Büyük/küçük harf
• Rakam
• Özel karakter

içermesi gerekir. Şifre politikası için:

nano /etc/pam.d/common-password

veya

nano /etc/login.defs

üzerinden minimum uzunluk ve karmaşıklık ayarlanabilir.

5. Firewall (Güvenlik Duvarı) Kurulumu

Linux sunucuda açık portları kontrol etmek ve sadece gerekli servisleri izinli tutmak için firewall kullanılmalıdır.

UFW (Ubuntu / Debian)

apt install ufw -y
ufw default deny incoming
ufw default allow outgoing
ufw allow 2222/tcp
ufw enable

Firewalld (CentOS / AlmaLinux)

systemctl enable firewalld
systemctl start firewalld
firewall-cmd --permanent --add-port=2222/tcp
firewall-cmd --reload

Firewall, sunucunun dış dünyaya karşı ilk savunma hattıdır.

6. Fail2Ban Kurulumu (Brute Force Koruması)

Fail2Ban, hatalı giriş denemelerini tespit edip saldırgan IP'leri otomatik olarak engeller.

Kurulum:

apt install fail2ban -y

Aktif hale getirin:

systemctl enable fail2ban
systemctl start fail2ban

SSH koruması varsayılan olarak aktiftir. Yapılandırma dosyası:

/etc/fail2ban/jail.local

Fail2Ban, brute force saldırılarını ciddi ölçüde azaltır.

7. Sistem Güncellemelerini Yapın

Güncel olmayan sistemler, bilinen güvenlik açıklarına karşı savunmasızdır. İlk kurulumdan sonra mutlaka güncelleme yapılmalıdır.

apt update && apt upgrade -y

veya

yum update -y

Otomatik güvenlik güncellemeleri için:

apt install unattended-upgrades

8. Gereksiz Servisleri Kapatın

Sunucuda çalışmayan ancak açık olan servisler güvenlik açığı oluşturabilir. Aktif servisleri kontrol edin:

systemctl list-unit-files --type=service

Kullanılmayan servisleri kapatın:

systemctl disable servisadi
systemctl stop servisadi

Minimal servis = daha güvenli sistem.

9. SSH Key (Anahtar) ile Giriş Zorunlu Yapın

Şifre yerine SSH Key Authentication kullanmak en güvenli yöntemlerden biridir.

Local bilgisayarda:

ssh-keygen

Sunucuya gönder:

ssh-copy-id kullanici@ip -p 2222

Sonra SSH config:

PasswordAuthentication no

Bu sayede şifre ile giriş tamamen kapatılır.

10. Log ve Güvenlik Kayıtlarını İzleyin

Sunucu güvenliği için log dosyaları düzenli kontrol edilmelidir.

Önemli loglar:

• /var/log/auth.log
• /var/log/secure
• /var/log/syslog

Şüpheli girişler, başarısız login denemeleri ve servis hataları buradan takip edilir.

11. Rootkit ve Malware Taraması Yapın

Sunucuda zararlı yazılım olup olmadığını kontrol etmek için:

apt install rkhunter chkrootkit -y
rkhunter --update
rkhunter --check

Düzenli tarama, gizli tehditleri erkenden yakalamanızı sağlar.

12. Otomatik Yedekleme Sistemi Kurun

Güvenlik sadece saldırıları önlemek değildir; veri kaybına karşı hazırlıklı olmaktır.

• Günlük otomatik yedek
• Harici sunucuya backup
• Snapshot / image yedek

Örnek rsync:

rsync -a /home remote:/backup

Özet

Linux sunucu güvenliği, kurulumdan hemen sonra başlatılması gereken kritik bir süreçtir. Root erişiminin kapatılması, SSH güvenliği, firewall, Fail2Ban ve güncellemeler gibi temel adımlar uygulanmadan sunucu internete açık bırakılmamalıdır.

Bu rehberdeki adımları uygulayarak:

• Yetkisiz erişimleri önleyebilir
• Brute force saldırılarını engelleyebilir
• Veri kaybı riskini azaltabilir
• Sunucu stabilitesini artırabilirsiniz

Sık Sorulan Sorular

Bu adımların hepsini aynı anda mı uygulamalıyım?

Hayır, tek tek uygulayıp her adımdan sonra bağlantınızı test etmeniz önerilir — özellikle SSH portu ve root erişimini değiştirirken, mevcut oturumunuzu kapatmadan yeni ayarla bağlanabildiğinizi doğrulayın. Aksi halde sunucudan tamamen dışarıda kalabilirsiniz.

SSH portunu değiştirmek tek başına yeterli mi?

Hayır. Port değiştirmek yalnızca otomatik tarama botlarının büyük kısmını caydırır; asıl güvenlik SSH key kullanımı, Fail2Ban ve firewall ile birlikte sağlanır.

Firewall kurduktan sonra kendi erişimimi kaybedebilir miyim?

Evet, yanlış yapılandırılmış bir firewall (özellikle mevcut SSH portunu izin listesine almadan "deny incoming" ayarlamak) kendinizi sunucudan kilitleyebilir. Kuralları uygulamadan önce SSH portunuzun izinli olduğundan emin olun.

Ne sıklıkla güvenlik kontrolü yapmalıyım?

Sistem güncellemelerini haftalık, log ve rootkit taramalarını en az aylık kontrol etmeniz önerilir. Kritik güvenlik yamaları çıktığında ise beklemeden hemen uygulayın.